DWDD had Jasper Schuringa. En Reinout Oerlemans, want die wil nog steeds Amerika veroveren en dan kun je het beste een held op het toneel brengen. En dat is Jasper. Ook in Amerika. DWDD had verder ook Wouter Bos, en die kon veelvuldig laten vallen wat voor ’n held Jasper was, ook hier, en dus kwamen er twee categorieën van deze blog samen: DWDD en stemmen.

Toch ga ik daar niet over schrijven.

Want gisteren was Tombstone op televisie. Een western uit 1993. Over helden en  antihelden. Met Kurt Russell en Val Kilmer (dus niet Mel Gibson, zoals Bart Koetsenruijter per ongeluk in de Volkskrant vermeldde) in die rolverdeling.

Tombstone is één van mijn lievelingsfilms.

En dat komt niet geheel toevallig door Val Kilmer, die in de film Doc Holliday portretteert.

Een antiheld.

En Kilmer doet dat zo goed dat hij Doc Holliday wordt. Of, beter gezegd: Val Kilmer is Doc Holliday. En Doc Holliday is dus ook Val Kilmer. Nog steeds.

Plaats van handeling is Tombstone, een stadje in Arizona, in 1879. Op een avond is er ruzie in de plaatselijke saloon. En een schietpartij op straat. De sheriff van het dorp wordt overhoop geschoten door een cowboy. Wyatt Earp – de hoofdpersoon, voormalig peace officer maar thans uitbater van een casino – loopt naar buiten en slaat de cowboy neer. Dan pakt hij hem bij zijn oor vast. De cowboy wordt opgepakt.

Door middel van een burgerarrest, want zoals gezegd is Wyatt geen gezagsdrager meer. Hij wil peace and quiet en zijn centen verdienen. Maar hij wil ook gerechtigheid.

Een tweede cowboy trekt vervolgens een pistool. Hij stapt naar voren en zegt tegen Wyatt Earp dat hij de moordende cowboy moeten laten gaan. Anders gaat Wyatt er aan.

Maar Wyatt is onverzettelijk. De held in hem komt weer naar boven.

Vergeet het, zegt hij, en hij plant zijn pistool tegen het voorhoofd van de tweede cowboy.

Er staan inmiddels meerde cowboys om hem heen. Handlangers van de eerste en de tweede cowboy. Waaronder een met een blauw hemd, die zegt dat Wyatt niet zal schieten.

Maar Wyatt zegt van wel: ‘Your boys might get me in a rush,’ zegt hij tegen de cowboy die hij onder schot houdt. ‘But not before I make you head into a canoo. You understand?’

En de tweede cowboy begrijpt het. Niet schieten, mompelt hij tegen het blauwe hemd, niet schieten. Hij meent het. Hij schiet me neer.

‘And you, music lover,’ zegt Doc Holliday dan tegen het blauwe hemd, terwijl hij uit de schaduw van de saloon stapt. ‘You’re next.’

De cowboy met het blauwe hemd draait zich om.

‘The drunk piano player,’ zegt hij. ‘You’re so drunk, you’re probably seeing double.’

Dan trekt Doc Holliday nog een pistool.

‘I have two guns, one for each of you.’

Sinds ik Tombstone voor het eerst zag is Val Kilmer in andere films voor mij niet Val Kilmer die een rol speelt, maar Val Kilmer die vooral niet zijn rol van Doc Holliday speelt. Of Doc Holliday die niet zichzelf is.

Dat is denk ik ook het probleem dat mensen met J.D. Salinger hadden. Elk boek was vooral niet Holden Caulfields Catcher in the Rye.

Maar goed, dat terzijde.

Ik ben niet de enige die Val Kilmer zo ziet. Vorig jaar las ik een interview met Bob Dylan. Dit is wat hij zei over acteurs en hun identiteit:

‘Funny thing about actors and that identity thing. Every time I run into Val Kilmer, I can’t help myself. I say, “Why, Johnny Ringo – you look like somebody just walked over your grave.” [beroemde zin van Val Kilmer uit Tombstone, PH] Val always says, “Bob, I’m not Doc Holliday. That’s just a role I played in a movie.” He could be right, he could be wrong. I think he’s wrong but he says it in such a sincere way. You have to think he thinks he’s right.’

Maar Val Kilmer is nu juist niet ‘right’. Niet in z’n oogopslag, niet in zijn swagger, en niet in zijn wereldbeeld (En ook niet in zijn kijk op zijn oeuvre).

Daarom is hij zo’n goede Doc Holliday.

Omdat hij niet lijkt te acteren, maar oprecht lijkt te zijn. Omdat hij geen rol in een film speelt, maar een leven uitbeeldt.

Dat van de antiheld.

En dus dacht ik in de jaren negentig als ik Kilmer in een film zag vaak: wees gewoon jezelf. Speel geen held. Geen Batman, geen Saint, geen blinde schaatser.

Maar goed: daar trek je sneller volle zalen mee. De held.

Gelukkig speelt Kilmer de laatste jaren soms ook weer de antiheld. En onvergelijkelijk.

In Kiss, Kiss, Bang, Bang en The Salton Sea en Felon, bijvoorbeeld.

http://www.youtube.com/watch?v=Q-ekNtkhLjs